Korzystając na co dzień z Oremusa, mamy możliwość lektury dwóch, a w niedzielę nawet trzech fragmentów Pisma Świętego. Stwarza to okazję, by zastosować w lekturze Biblii jedną z podstawowych zasad jej interpretacji: Pismo Święte najlepiej tłumaczy się Pismem Świętym. Na czym opiera się takie założenie?
Po pierwsze, na jedności Pisma Świętego. Mimo że Biblia składa się z wielu ksiąg i posługuje się różnymi formami wypowiedzi, pozostaje jednym słowem Boga. Jak czytamy w prologu Listu do Hebrajczyków: „Wielokrotnie i na różne sposoby przemawiał niegdyś Bóg do ojców przez proroków, a w tych ostatnich dniach przemówił do nas przez Syna” (Hbr 1,1-2). Źródłem jedności Pisma Świętego jest osoba Jezusa Chrystusa, który jest pierwszym i ostatecznym Słowem Boga Ojca.
Po drugie, taka lektura ma charakter chrystologiczny. Całe Pismo Święte znajduje swoje wypełnienie w osobie Jezusa Chrystusa. Dopiero w świetle Jego osoby, słów i czynów staje się w pełni zrozumiałe całe Pismo. W tym kontekście warto przywołać znane zdanie św. Hieronima: „Nowy Testament ukrywa się w Starym, a Stary Testament jest wyjaśniany przez Nowy”.
Po trzecie, w liturgii Kościoła punktem odniesienia dla pozostałych czytań są Ewangelie. Zachodzi tu pewna analogia do miejsca Tory (Pięcioksięgu) w liturgii synagogalnej. W synagodze czyta się kolejno fragmenty Tory, a do nich dobiera odpowiednie teksty z proroków. Podobnie jest w liturgii Kościoła: do Ewangelii dobiera się czytania ze Starego Testamentu lub z pozostałych ksiąg Nowego Testamentu. W niedzielnej liturgii słowa związek pierwszego czytania ze Starego Testamentu z Ewangelią jest zazwyczaj łatwy do uchwycenia. Podobną zależność można jednak odkryć również wtedy, gdy pierwsze czytanie pochodzi z Nowego Testamentu, co nierzadko ma miejsce w liturgii dni powszednich.
Wskazania do lektury
1. Przeczytaj teksty Pisma Świętego przewidziane w liturgii w danym dniu.
2. Jakie zauważasz podobieństwa między czytaniami? Jakie wspólne słowa, motywy, obrazy, tematy?
3. Rozważ, co I czytanie wnosi do rozumienia Ewangelii. Zastanów się, jak czytany fragment Ewangelii pozwala spojrzeć w nowy sposób na I czytanie, jak je modyfikuje, jak je pogłębia.
4. Przenieś Ewangelię w kontekst swojego życia. Jak przeczytana Ewangelia może zmienić Twoje myślenie, patrzenie, działanie?
Odnieśmy tę propozycję do liturgii słowa z dnia 20 lutego, w której przewidziana jest lektura Jk 2,1-9 i Mk 8,27-33.
1. Przeczytaj teksty Pisma Świętego przewidziane w liturgii w danym dniu.
2. Jakie zauważasz podobieństwa między czytaniami? Jakie wspólne słowa, motywy, obrazy, tematy?
We fragmencie z Listu Jakuba pojawia się problem oceniania drugiego człowieka i różnicowania ludzi ze względu na ich zamożność. Natomiast w Ewangelii Jezus, pytając uczniów: „Za kogo ludzie Mnie uważają?… A wy za kogo Mnie uważacie?”, stawia problem oceny swojej osoby przez ludzi i apostołów.
3. Rozważ, co I czytanie wnosi do rozumienia Ewangelii. Zastanów się, jak czytany fragment Ewangelii pozwala spojrzeć w nowy sposób na I czytanie, jak je modyfikuje, jak je pogłębia.
Problemem, który łączy oba czytania, są kryteria oceny drugiego człowieka. Jakub podkreśla, że w jego ocenie nie można kierować się względami na osobę (Jk 2,1), wyglądem zewnętrznym (Jk 2,2) ani statusem materialnym (Jk 2,6). Podstawą spojrzenia na drugiego człowieka i jego oceniania powinno być przykazanie miłości bliźniego (Jk 2,8).
W tym świetle można zapytać, czym kierowali się ludzie, oceniając Jezusa. Dlaczego jedni widzieli w Nim Jana Chrzciciela, inni Eliasza, a jeszcze inni jednego z proroków? Podobne pytanie rodzi się w odniesieniu do Piotra, który najpierw wyznaje, że Jezus jest Mesjaszem, by za chwilę sprzeciwić się Jego zapowiedzi męki. Czym kierowali się ludzie w ocenie Jezusa? Czym kierował się Piotr, kontestując zapowiedź męki Jezusa?
4. Przenieś Ewangelię w kontekst swojego życia. Jak przeczytana Ewangelia może zmienić Twoje myślenie, patrzenie, działanie?
Odnosząc Ewangelię do swojego życia, mogę zapytać o kryteria, którymi kieruję się w ocenie drugiego człowieka. W jakim stopniu moje spojrzenie na innych kształtuje przykazanie miłości bliźniego?
